Πρωτοπορεί πανελλαδικά το νοσοκομείο Νάουσας! Ανίχνευση και αντιμετώπιση της υποθρεψίας στους ασθενείς

Πρωτοπορεί πανελλαδικά το νοσοκομείο Νάουσας! Ανίχνευση και αντιμετώπιση της υποθρεψίας στους ασθενείς

Πρωτοπορεί πανελλαδικά το Γενικό Νοσοκομείο Νάουσας καθώς είναι το μοναδικό νοσοκομείο του ΕΣΥ που εφαρμόζει οριζόντια -σε όλους τους ασθενείς- την ανίχνευση του κινδύνου υποθρεψίας και της αντιμετώπισής της, με το κατάλληλο πρωτόκολλο, το οποίο δημιουργήθηκε με τη συνεργασία του Τμήματος Διαιτολογίας-Διατροφής, της Νοσηλευτικής Υπηρεσίας και των Ομάδων Θρέψης.

Το επίτευγμα αυτό αποτελεί «καρπό» μιας πρωτοβουλίας του κλινικού διαιτολόγου-διατροφολόγου Θεοφάνη Κουτρουλιά, προϊστάμενου του Τμήματος Κλινικής Διατροφής του Νοσοκομείου και του διοικητή, Ανδρέα Κοτρίδη, που έλαβε την αμέριστη στήριξη της 3ης Υγειονομικής Περιφέρειας, καθώς η έγκαιρη αντιμετώπιση της υποθρεψίας (του υποσιτισμού) στους νοσηλευόμενους ασθενείς (και μετά το εξιτήριό τους) έχει σημαντικό αντίκτυπο στην μείωση της νοσηρότητας, τον αριθμό των επαναλαμβανόμενων νοσηλειών και τη θνησιμότητα, ενώ παράλληλα συμβάλλει σημαντικά και στην μείωση των δαπανών υγείας, βοηθώντας στην ορθολογιστικότερη διαχείριση των διαθέσιμων πόρων στην Υγεία. Για αυτό άλλωστε η υποθρεψία (υποσιτισμός) έχει χαρακτηριστεί «σιωπηλή μάστιγα των νοσοκομείων».

Αποτελεί θεσμοθετημένη υποχρέωση

Όπως εξηγούν ο διοικητής του νοσοκομείου Ανδρέας Κοτρίδης και ο κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος Θεοφάνης Κουτρουλιάς, επικεφαλής του Τμήματος Διαιτολογίας-Διατροφής και επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος, η ανίχνευση του κινδύνου υποθρεψίας είναι θεσμοθετημένη υποχρέωση για όλα τα νοσοκομεία του ΕΣΥ και μάλιστα, ο ΕΟΠΠΥ αποζημιώνει τη νοσηλεία, με την προϋπόθεση πως έχει προηγουμένως πραγματοποιηθεί ανίχνευση του κινδύνου υποθρεψίας στον νοσηλευόμενο!

Εφαρμογή του προγράμματος στους ασθενείς και των 120 κλινών του νοσοκομείου Νάουσας

Ωστόσο, αυτό αποτελεί μια θεσμοθετημένη υποχρέωση του κράτους που ακόμα δεν έχει εφαρμοστεί τουλάχιστον σε οριζόντιο επίπεδο-δηλαδή σε όλους τους ασθενείς που εισάγονται για νοσηλεία- στα νοσοκομεία του ΕΣΥ, όπως ισχύει εδώ και χρόνια για τα νοσοκομεία των περισσότερων Ευρωπαϊκών κρατών.

Το πρόγραμμα έγκαιρης ανίχνευσης και αντιμετώπισης της υποθρεψίας ξεκίνησε να εφαρμόζεται το καλοκαίρι του 2025 στο Γενικό Νοσοκομείο Νάουσας πιλοτικά και μέσα στο 2026 επεκτάθηκε σε όλους τους ασθενείς, των διαθέσιμων 120 κλινών.

Πώς λειτουργεί στην πράξη το πρόγραμμα

Επί της διαδικασίας ο Θεοφάνης Κουτρουλιάς εξηγεί πως η ανίχνευση της υποθρεψίας γίνεται εντός του πρώτου 24ωρου νοσηλείας και εντοπίζεται παράλληλα και η αιτία, που οδηγεί στον υποσιτισμό. Για παράδειγμα ένας ασθενής μπορεί να μην τρώει καλά και να εμφανίζει υποθρεψία επειδή έχει υποστεί ένα εγκεφαλικό επεισόδιο ή μπορεί να μην διαθέτει οδοντοστοιχία και να έχει πρόβλημα στη μάσηση. Αναλόγως της αιτίας, το πρωτόκολλο που έχει δημιουργηθεί προσαρμόζει και υποστηρίζει την διατροφή του ασθενή μέσα στο νοσοκομείο.

Για παράδειγμα σε έναν ασθενή που δεν μπορεί να μασήσει θα σερβιριστούν αλεσμένα τρόφιμα με μαλακή ρευστή υφή και αν χρειαστεί θα εμπλουτιστούν σε θρεπτικά συστατικά ή θα του δοθούν και συμπληρώματα διατροφής, τα οποία μέσα στο νοσοκομείο μπορούν να χορηγηθούν και παρεντερικά. Η έσχατη λύση για την υποστήριξη της διατροφής κατά την διάρκεια της νοσηλείας είναι η παρεντερική διατροφή και η φροντίδα δεν σταματά με το εξιτήριο που λαμβάνει ο ασθενής. Μετά το τέλος της νοσηλείας, με τακτικά (15νθήμερα) ραντεβού στο συμβουλευτικό γραφείο διατροφής, του νοσοκομείου Νάουσας, που λειτουργεί στο πλαίσιο των Τακτικών Εξωτερικών Ιατρείων, ο ασθενής εξακολουθεί να παρακολουθείται, προκειμένου να αντιμετωπιστεί ολιστικά η υποθρεψία και του χορηγούνται εφόσον απαιτηθεί συμπληρώματα διατροφής, μαζί με οδηγίες.

Η συνεργασία, το μυστικό της επιτυχίας

Όπως υπογραμμίζει ο διοικητής του νοσοκομείου, η στενή συνεργασία διαφορετικών ειδικοτήτων αποτελεί το «κλειδί» της επιτυχούς ανίχνευσης και αντιμετώπισης του κινδύνου υποθρεψίας. Έτσι το Διαιτολογικό Τμήμα συνεργάζεται με τη Νοσηλευτική Υπηρεσία και τις Ομάδες Θρέψης στις οποίες συμμετέχουν ένας νοσηλευτής και ο αρμόδιος γιατρός που παρακολουθεί το συγκεκριμένο περιστατικό.

Οι 3 κλινικές με τον μεγαλύτερο κίνδυνο υποθρεψίας

Οι ασθενείς που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο προέρχονται από τρεις κλινικές, την παθολογική κλινική (με ποσοστό 53,3%), τη χειρουργική κλινική και την ορθοπεδική κλινική.

Είναι πολύ σημαντικό να διαπιστωθεί η υποθρεψία η οποία καθιστά τον ασθενή ιδιαίτερα ευάλωτο (σε νέα νοσηλεία, αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα) και είναι εξίσου σημαντικό μετά το εξιτήριό του ο ασθενής να μην χάνει την επαφή με το ΕΣΥ. Αυτό δυστυχώς παλαιότερα συνέβαινε, υπήρχε μια διακοπή επικοινωνίας, που σήμερα αποκαθίσταται.

Τώρα που τα προγράμματα ‘ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ’ του υπουργείου Υγείας στρέφονται στην πρόληψη, η πρωτοβουλία που υλοποιείται στο Νοσοκομείο Νάουσας ακολουθεί πιστά αυτή την φιλοσοφία, επενδύοντας στην πρόληψη και ενδυναμώνοντας τον ασθενή, μέσω της υποστήριξης της διατροφής του.

Με ποιους τρόπους θα διαχυθεί η γνώση και σε άλλα νοσοκομεία

Ακόμα πιο σημαντικό είναι το γεγονός πως το πρόγραμμα έγκαιρης ανίχνευσης και αντιμετώπισης της υποθρεψίας, που γεννήθηκε σαν ιδέα σε ένα μικρό, περιφερειακό νοσοκομείο της Β. Ελλάδας, δεν έμεινε εκεί.

Όπως επισημαίνει ο διοικητής του νοσοκομείου, η ιδέα διαχύθηκε όχι με μία αλλά με τέσσερις νέες πρωτοβουλίες: Καταρχάς ο ιθύνων νους, ο Θεοφάνης Κουτρουλιάς οργάνωσε ένα webinar για τους κλινικούς διαιτολόγους που εργάζονται στα νοσοκομεία της επικράτειας και ενημέρωσε περίπου 100 κλινικούς διαιτολόγους για το εφαρμοζόμενο πρόγραμμα, ως μια βέλτιστη πρακτική που βοηθά στην βελτίωση του επιπέδου περίθαλψης, την δημόσια υγεία και τον περιορισμό των δαπανών υγείας.

Επίσης, υλοποιήθηκε συνεργασία με το Γενικό Νοσοκομείο Βέροιας, με το οποίο το νοσοκομείο Νάουσας ήταν έως προσφάτως διασυνδεδεμένο, ώστε να εκπαιδευτούν και οι εργαζόμενοι του νοσοκομείου Βέροιας στο πρόγραμμα.

Επιπροσθέτως, ο διοικητής του νοσοκομείου Νάουσας με τον Θεοφάνη Κουτρουλιά και τη Νοσηλευτική Υπηρεσία, που αποτελεί βασικό πυλώνα του προγράμματος, θα επισκεφτούν το νοσοκομείο Γρεβενών θα επισκεφθούν στις 27/11, για να παρουσιάσουν και εκεί την πρωτοβουλία για την ανίχνευση και αντιμετώπιση της υποθρεψίας.

Για ακόμα μεγαλύτερη διάδοση αυτής της βέλτιστης πρακτικής το Γενικό Νοσοκομείο Νάουσας, σε συνεργασία με την 3η ΥΠΕ θα δημιουργήσει ένα εγκεκριμένο ψηφιακό «εργαλείο», έναν ψηφιακό οδηγό, που θα κυκλοφορήσει και ως έντυπος οδηγός, προκειμένου να μπορεί να φτάσει σε ακόμα περισσότερους αποδέκτες. Να σημειωθεί ότι το εν λόγω καινοτόμο πρόγραμμα παρουσιάστηκε τον περασμένο Σεπτέμβρη στην 90η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης στο περίπτερο της 3ης ΥΠΕ και της 4ης ΥΠΕ, ως παράδειγμα βέλτιστης νοσοκομειακής πρακτικής με σημαντικό θετικό αντίκτυπο στις δαπάνες υγείας

Το «φορτίο» της υποθρεψίας σε αριθμούς

Ο νοσοκομειακός υποσιτισμός δεν είναι ένας αμελητέος παράγοντας, αντιθέτως έχει μεγάλες προεκτάσεις: Σύμφωνα με μελέτες, επηρεάζει το 30% έως και 50% των νοσηλευόμενων ασθενών στις αναπτυγμένες χώρες. Ένας υποσιτισμένος οργανισμός είναι ευάλωτος σε λοιμώξεις, εμφανίζει συχνές επιπλοκές και καθυστερεί πολύ να ανακάμψει, με συνέπεια να αυξάνεται το κόστος διαχείρισης και νοσηλείας του υποσιτισμένου ασθενή κατά 41% έως 105% λόγω επιπλοκών.

Στο Γ.Ν. Νάουσας, η Παθολογική κλινική κατέγραψε πως το 53,3% των ασθενών της ήταν σε κίνδυνο για υποθρεψία, ενώ αντίστοιχα για στην καρδιολογική κλινική το ποσοστό ήταν 41,8% και στην ορθοπεδική κλινική 26,3%. Ο υποσιτισμός ενδεικτικά ανέρχεται σε ποσοστό 33% στα νεφρολογικά και τα γαστρο-οισοφαγικά περιστατικά, σε ποσοστό 47% στις αναπνευστικές λοιμώξεις και τις χρόνιες πνευμονοπάθειες, σε ποσοστό 48% στα ενδοκρινολογικά νοσήματα και αγγίζει το 71% στα ογκολογικά περιστατικά. Επίσης ανέρχεται στο 27% των ουρολογικών περιστατικών, στο 30% των περιστατικών αγγειοπλαστικής, στο 19% των νευρολογικών περιστατικών, στο 18% των περιστατικών στις νευροχειρουργικές κλινικές, στο 16% των ορθοπεδικών περιστατικών και στο 15% στην γενική χειρουργική.

Οι υποσιτιζόμενοι ασθενείς καταγράφουν 3,4 φορές περισσότερους ενδονοσοκομειακούς θανάτους από εκείνους χωρίς υποσιτισμό, έχουν ανάγκη από 1,9 φορές μεγαλύτερη διάρκεια νοσηλείας και καταγράφουν 2 φορές υψηλότερα ποσοστά εξιτηρίου προς εγκαταστάσεις μακροχρόνιας φροντίδας ή αποκατάστασης (αντί να επιστρέψουν σπίτι τους). Επιπλέον, όσοι επιστρέφουν στο σπίτι τους έχουν 1,4 υψηλότερες ανάγκες για υπηρεσίες περίθαλψης κατ’ οίκον.

Το δυσθεώρητο κόστος διεθνώς

Το συνολικό κόστος που σχετίζεται με νοσηλείες λόγω υποσιτισμού ανέρχεται ετησίως διεθνώς σε 58 δισεκατομμύρια δολάρια, καταγράφοντας συσσωρευτική αύξηση κατά 18% από το 2016.

Επιπλέον, το νοσοκομειακό κόστος για ασθενείς με υποσιτισμό είναι 73% υψηλότερο από εκείνων που δεν έχουν υποσιτισμό.

Τέλος, οι επαναλαμβανόμενες εισαγωγές στο νοσοκομείο για όσους είναι υποσιτισμένοι προσθέτουν 10.000 δολάρια επιπλέον στο κόστος της νοσοκομειακής νοσηλείας.

Τιμές Black Out στα Green Markets!

Τιμές Black Out στα Green Markets!