Μιχάλης Σπάρτσης: Συγκομιδή ακτινιδίου με ποιοτικά κριτήρια και όχι με το ημερολόγιο

Με αφορμή μια πρόσφατη δημοσίευση για ελληνικά ακτινίδια που βρέθηκαν στην αγορά με πολύ χαμηλά σάκχαρα, άνοιξε ξανά η γνωστή συζήτηση για την ποιότητα και την προστασία της φήμης του ελληνικού ακτινιδίου.

Ας ξεκαθαρίσουμε, λοιπόν, κάτι βασικό.

Το καλό ακτινίδιο που φτάνει στο ράφι είναι αποτέλεσμα δύο πυλώνων: της παραγωγής και της εμπορίας. Ο παραγωγός έχει την ευθύνη να παράξει και να συγκομίσει σωστό προϊόν. Το εμπόριο έχει την ευθύνη να το διαχειριστεί, να το συντηρήσει και να το διαθέσει σωστά στην αγορά. Η ευθύνη δεν μπορεί κάθε φορά να σταματά στην πόρτα του χωραφιού.

Ξεκινώντας από την παραγωγή, το πρώτο που πρέπει να μας ενδιαφέρει είναι αυτονόητο: το ακτινίδιο να συγκομίζεται όταν είναι πραγματικά ώριμο και πληροί τα απαιτούμενα ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Κι όμως, αντί να συζητάμε γι’ αυτό, εξακολουθούμε να συζητάμε για ημερομηνίες.

Τα ακτινίδια δεν ωριμάζουν την ίδια ημέρα σε ολόκληρη την Ελλάδα. Άλλη είναι η πρωιμότητα της Ημαθίας και της Πέλλας και άλλη μιας νοτιότερης ή οψιμότερης περιοχής. Ακόμη και από χρονιά σε χρονιά οι συνθήκες αλλάζουν.

Προσπαθούμε δηλαδή να ρυθμίσουμε με το ημερολόγιο κάτι που το καθορίζουν το φυτό, το κλίμα και τελικά το ίδιο το προϊόν.

Και αυτή η οριζόντια ημερομηνία δεν είναι ένα αθώο μέτρο. Έχει πραγματικές οικονομικές συνέπειες.

Σε μια πρώιμη περιοχή, ένας παραγωγός μπορεί να έχει ακτινίδια απολύτως κατάλληλα για συγκομιδή και να υποχρεώνεται να περιμένει. Όταν τελικά ανοίξει η ημερομηνία, τεράστιες ποσότητες προϊόντος βγαίνουν ταυτόχρονα προς συγκομιδή και πώληση.

Ποιος χάνει τότε τη διαπραγματευτική του δύναμη; Προφανώς ο παραγωγός.

Και υπάρχει και κάτι ακόμη σοβαρότερο. Αν το προϊόν είναι έτοιμο αλλά απομένουν δέκα ημέρες μέχρι την επίσημη ημερομηνία, ο παραγωγός αναγκάζεται να το αφήσει πάνω στο δέντρο, εκτεθειμένο σε χαλάζι, δυνατούς ανέμους, βροχές και κάθε άλλο ακραίο καιρικό φαινόμενο.

Για ποιο λόγο;

Για να προστατεύσουμε την ποιότητα ενός προϊόντος που ήδη πληροί τις προϋποθέσεις ποιότητας;

Και εδώ προκύπτει αναπόφευκτα το πολιτικό ερώτημα:

Ποιον τελικά εξυπηρετεί η οριζόντια ημερομηνία συγκομιδής;

Σίγουρα όχι όλους τους παραγωγούς το ίδιο. Ευνοεί περισσότερο τις περιοχές των οποίων η ωρίμανση συμπίπτει με την καθορισμένη ημερομηνία και δημιουργεί συνθήκες συγκέντρωσης μεγάλων ποσοτήτων προϊόντος σε ελάχιστο χρόνο — μια κατάσταση από την οποία είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς ποιος αποκτά μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ.

Η λύση, κατά τη γνώμη μου, είναι απλή:

Όχι συγκομιδή με βάση το ημερολόγιο. Συγκομιδή με βάση αυστηρά, αντικειμενικά και μετρήσιμα ποιοτικά κριτήρια.

Αν ένα ακτινίδιο δεν πληροί τις προϋποθέσεις ωριμότητας, να μην επιτρέπεται να κοπεί — όποια ημερομηνία κι αν γράφει το ημερολόγιο.

Αν όμως τις πληροί, γιατί να απαγορεύεται η συγκομιδή του;

Και κλείνοντας, υπάρχει και μια ευθύνη που δεν μπορούμε να αγνοούμε.

Ημαθία και Πέλλα είναι δύο περιοχές που ζουν σε μεγάλο βαθμό από τον πρωτογενή τομέα. Τα τελευταία χρόνια έχουν επενδυθεί σημαντικά κεφάλαια στο ακτινίδιο και χιλιάδες οικογένειες έχουν συνδέσει το εισόδημά τους με την καλλιέργεια.

Οι περιοχές αυτές έχουν πολιτικούς εκπροσώπους από όλα τα κόμματα.

Κι όμως, τόσα χρόνια δεν έχουμε δει μια πραγματικά αποφασιστική πολιτική διεκδίκηση για την κατάργηση αυτής της οριζόντιας λογικής και την αντικατάστασή της από πραγματικούς ελέγχους ποιότητας και ωριμότητας.

Δεν ζητάμε να κόβει ο καθένας όποτε θέλει. Ζητάμε ακριβώς το αντίθετο: αυστηρότερους ελέγχους. Αλλά ελέγχους πάνω στο προϊόν, όχι πάνω στο ημερολόγιο.

Γιατί, αν πραγματικά θέλουμε να προστατεύσουμε το ελληνικό ακτινίδιο, πρέπει κάποια στιγμή να αποφασίσουμε τι μας ενδιαφέρει περισσότερο:

η ημερομηνία ή η ποιότητα;

Σπάρτσης Μιχάλης

Επιχειρηματίας-Παραγωγός ακτινιδίου